Wymiary boiska i pola gry - kalkulator RPA

Wymiary boiska a wymiary pola gry - dlaczego to nie to samo

Wymiary boiska do piłki nożnej są określone przepisami: pełnowymiarowy obiekt, na którym grają seniorzy i starsi juniorzy, ma najczęściej 105 x 68 metrów, a młodsze kategorie wiekowe korzystają z mniejszych płyt zgodnych z unifikacją PZPN. Wymiary pola gry to z kolei przestrzeń, którą trener wyznacza wewnątrz boiska pod konkretny środek treningowy. To właśnie pole gry, a nie całe boisko, decyduje o intensywności, liczbie kontaktów z piłką i charakterze decyzji podejmowanych przez zawodników.

Czym jest RPA (Relative Pitch Area)

RPA, czyli względna powierzchnia pola gry, to liczba metrów kwadratowych przypadająca na jednego uczestnika gry. Wylicza się ją, dzieląc powierzchnię pola przez liczbę zawodników obecnych w polu. Przykład: gra 5 na 5 na polu 40 x 25 m to 1000 m2 podzielone na 10 zawodników, czyli RPA równe 100 m2. Badania nad grami treningowymi pokazują, że manipulowanie wymiarami pola często silniej wpływa na aktywność motoryczną zawodników niż sama liczba graczy, dlatego RPA stało się jednym z podstawowych parametrów planowania jednostki treningowej.

Mała, średnia i duża gra - przedziały RPA

Najczęściej stosowana klasyfikacja gier w piłce jedenastoosobowej opiera się na trzech przedziałach powierzchni na zawodnika:

Przedziały traktuj jako punkt odniesienia, a nie sztywną regułę. Ten sam format gry można przeprowadzić na różnych powierzchniach w zależności od celu: gra 5 na 5 zmieści się zarówno w małej grze na polu 30 x 25 m, jak i w średniej na polu 40 x 35 m.

Bramkarze i zawodnicy neutralni w wyliczeniach RPA

W badaniach naukowych nad grami treningowymi przyjęto prostą zasadę: do RPA wlicza się zawodników, którzy realnie zajmują przestrzeń pola gry. Bramkarze operują we własnej strefie, dlatego standardowo nie są wliczani do powierzchni na zawodnika. Zawodnik neutralny grający wewnątrz pola jest liczony jak każdy inny uczestnik. Neutralny ustawiony na zewnątrz, na liniach bocznych lub końcowych, nie zajmuje pola gry i nie wchodzi do wyliczeń. Warto przy tym pamiętać, że gry z bramkarzami i bramkami wymagają większej powierzchni na zawodnika, aby wywołać ten sam bodziec biegowy co gry bez bramkarzy, dlatego przy grach z bramkarzami dobrym rozwiązaniem jest celowanie w górną część wybranego przedziału RPA.

Metodologia: jak kalkulator wylicza wymiary pola gry

Kalkulator wykonuje obliczenia w czterech krokach. Każdy z nich możesz zweryfikować ręcznie.

Wymiary boisk według kategorii wiekowych (unifikacja PZPN)

Dobierając pole gry, warto znać oficjalne wymiary boisk obowiązujące w rozgrywkach poszczególnych kategorii wiekowych. Poniższa tabela zestawia je razem z powierzchnią całkowitą i meczowym RPA.

Jak korzystać z kalkulatora wymiarów pola gry

Zacznij od podania pełnych wymiarów boiska, którym dysponujesz, albo wybierz kategorię wiekową. Następnie wpisz liczbę zawodników z pola, neutralnych i bramkarzy, wybierz wielkość gry i doprecyzuj docelowe RPA suwakiem. Na końcu wybierz kształt pola: wertykalny, gdy pracujesz nad grą w głąb, horyzontalny, gdy celem jest szerokość i zmiana centrum gry, lub kwadratowy. Kalkulator wyliczy wymiary pola i pokaże je na planszy boiska w rzeczywistej skali. Pole możesz przesunąć w dowolne miejsce boiska, a przy włączonej stałej powierzchni zwężenie jednego boku automatycznie wydłuży drugi, dzięki czemu RPA pozostanie bez zmian.